Karstboog
Audiogids Moon Hill (Yueliang Shan)
Een kalkstenen toren van 380 meter hoogte die van kant tot kant wordt doorboord door het restant van een grot die het water uitholde: een oog van zo'n 50 meter dat van fase wisselt als de maan terwijl je door de vallei loopt, en onder wiens dak het sportklimmen in China begon.
- 90 min audio
- Natuurlijke karstboog
Moon Hill, de maanberg, rijst op aan de rand van Yangshuo boven een vlakte van akkers. Zijn formele naam is Mingyue Feng, piek van de heldere maan, naar de grote doorlopende opening onder de top: een boog van zo'n 50 meter hoog en even breed, omlijst door een rotswand van slechts enkele meters dik. Het is alles wat rest van een oude kalksteengrot die onder het grondwaterniveau werd uitgehold. Zo'n 800 stenen treden voeren van de vlakte naar het gewelf, waarvan het plafond vol druipstenen hangt.
Rond die stenen maan zijn zeer uiteenlopende figuren gedraaid. In de Qingtijd doopte Xu Tingzheng haar tot de maan die aan de hoge piek hangt; volgens de overlevering klom Richard Nixon in de jaren zeventig tot hier; in 1990 boorden twee Amerikaanse klimmers onder de boog de eerste sportklimroute van China; en een boerin die water verkocht op de trap leerde acht talen en werd uiteindelijk bekend als Mama Moon.
Hoogtepunten
- Oog van de maan — Opening van zo'n 50 meter die de kalkstenen toren onder de top doorboort
- Pad om naar de Maan te Kijken — De boog gaat van volle maan over halve maan naar wenkbrauwmaan
- Stenen trap — Zo'n 800 treden van de vlakte tot het gewelf, op zo'n 300 meter hoogte
- Plafond van druipstenen — Figuren die worden geïdentificeerd met Wu Gang en het Jadekonijn uit de maanmythe
- Route Moonwalker — 7c van zo'n 20 meter langs de onderzijde van de boog, bakermat van het Chinese sportklimmen
Aan de rand van Yangshuo, tussen rijstvelden en kalksteentorens, is Moon Hill (月亮山, Yuèliàng Shān) van ver te herkennen aan een halfronde opening die de berg onder de top van kant tot kant doorboort en waardoor je de hemel dwars door de berg ziet. Yueliang Shan, ‘maanberg’, is de volksnaam; de formele is Mingyue Feng (明月峰), ‘piek van de heldere maan’, omdat het gat lijkt op een hoge, stralende volle maan. De top reikt tot 380 meter boven zeeniveau.
De geschiedenis van Moon Hill begint onder water. De boog, van zo’n 50 meter hoog en even breed, is alles wat rest van een oude kalksteengrot die in de freatische zone werd uitgehold, onder het grondwaterniveau. Het gesteente eromheen verdween en liet dat skelet in het zicht, omlijst door een wand van slechts enkele meters dik. In de Qingtijd (1644-1912) doopte Xu Tingzheng het uitzicht tot ‘de maan die aan de hoge piek hangt’ en wijdde er een gedicht aan.
Daarna kwamen de bezoekers. Volgens de overlevering klommen Richard Nixon en zijn vrouw Pat in de jaren zeventig tot de boog, al wordt de datum van dat bezoek betwist. In 1990 boorden, volgens de meeste bronnen, de Amerikanen Todd Skinner en Sam Lightner Jr. onder het gewelf de eerste sportklimroute van China, het begin van Yangshuo als klimbestemming. En halverwege de jaren negentig begon een boerin, Xu Xiuzhu, drank en fruit op de trap te verkopen, leerde acht talen door met buitenlanders te praten en werd uiteindelijk bekend als ‘Mama Moon’.
Om te weten wat er te zien is op Moon Hill loopt de audiogids in vier haltes en 90 minuten over de berg: de esplanade aan de voet, tegenover de boog; de stenen trap; de zuidelijke opening van het oog van de maan, en het uitkijkplatform onder het gewelf. Eén eenvoudige, vreemde gedachte verbindt ze: de maan van deze berg is het gat van een grot die het water uitholde, en rondom zijn dichters, presidenten, klimmers en een waterverkoopster gedraaid die de wereld leerde op een trap.
In hetzelfde karstlandschap stroomt de Yulong, die op een bamboevlot wordt afgevaren tussen stenen bruggen; terug in het stadje biedt het Yangshuo-park een andere klim, met uitzicht over het centrum.
Een maan die de berg doorboort
Esplanade aan de voet van de berg
Samenvatting van deze stop
De eerste halte ligt op de esplanade aan de voet van de berg, naast de boerenrestaurants vanwaar de boog recht van voren te zien is zonder te hoeven klimmen. Van hieruit begrijp je de vreemdheid van de plek: een toren van massief gesteente met de hemel die er van binnenuit doorheen kijkt, en twee namen, de volkse en de formele, die dezelfde vorm als een maan lezen.
Die maan staat niet vast. Ten noorden van de boog rijst een afgeronde heuvel op die als achtergrond dient, en wie het Pad om naar de Maan te Kijken (赏月路) op de zuidhelling volgt, ziet de opening van volle maan naar halve maan en naar wenkbrauwmaan gaan, al naargelang de hoek. Vanuit een rijdend voertuig gaat het effect nog sneller: de boog groeit van wassende maan naar volle maan en neemt weer af.
Het uitzicht heeft ook een literaire naam. In de Qingtijd noemde Xu Tingzheng het ‘de maan die aan de hoge piek hangt’ en wijdde er een gedicht aan waarin van oudsher een hoek van de klif instortte en tot vandaag zijn overlevende ziel duizend herfsten verlicht. Tegenover de boog leert de audiogids die maan te lezen aan de hand van haar namen en van de dichtregel, vóór de klim begint.
De trap waar een boerin acht talen leerde
Trap van de 800 treden
Samenvatting van deze stop
De vlakte met akkers ligt op zo’n 120 meter boven zeeniveau en de boog op zo’n 300. Een stenen trap van zo’n 800 treden overbrugt dat hoogteverschil van bijna 180 meter; andere bronnen tellen 804 of bijna duizend. Boven de boog loopt de trap, steiler, verder naar de top en het uitkijkpunt van de Kaptafel, een klein voorgebergte zonder leuning met een rondomzicht over het karst.
Zelden loopt men alleen omhoog. Aan de voet wachten vrouwen met flessen water en frisdrank die, als de bezoeker nee zegt, hem trede voor trede tot aan de boog begeleiden en dan afdalen om de volgende groep op te halen, steeds opnieuw de hele dag door, een tafereel dat zich minstens sinds 2009 herhaalt. Over diezelfde trap kwamen volgens de overlevering Richard Nixon en zijn vrouw Pat in de jaren zeventig; sommige bronnen noemen 1972, maar dat jaar bezocht Nixon alleen Peking, Shanghai en Hangzhou, en het bezoek zou beter passen bij zijn tweede reis, in 1976. Geen enkele open primaire bron documenteert de beklimming.
Het beroemdste verhaal van de trap is dat van Xu Xiuzhu. Met slechts drie jaar lagere school begon ze water te verkopen door buitenlanders in het Chinees te vragen of ze wilden drinken; toen er een antwoordde ‘Wow, water’, begreep ze dat ‘water’ water was, en vanaf toen noteerde ze elk nieuw woord in een schriftje dat ze herlas voor het slapengaan en bij het ontwaken. Ze leerde acht talen en kreeg in september 1998 bij uitzondering de officiële gidsvergunning. Haar bijnaam ontstond in 2002, in datzelfde schriftje, door toedoen van een Canadese student die tijdens de klim duizelig werd. Halverwege de trap vertelt de audiogids wat er die dag gebeurde en waarom zij weigerde hem te laten betalen.
Het skelet van een grot onder water
Oog van de maan
Samenvatting van deze stop
Bij de zuidelijke opening van de boog stapt de bezoeker van licht naar schaduw. Het oog van de maan is zo’n 50 meter hoog en breed, maar de rotswand die het omlijst is maar enkele meters dik: van dichtbij blijkt de boog veel kwetsbaarder dan hij vanuit de vlakte lijkt.
Zijn oorsprong verklaart de vorm. Deze opening is het restant van een oude kalksteengrot die in de freatische zone werd uitgehold, onder het grondwaterniveau. De rest van het gesteente verdween, en de grot bleef aan beide zijden open, veranderd in een venster.
Onder het gewelf zijn de twee binnenwanden glad als muren, maar het plafond hangt vol druipstenen en sinterlagen. Twee ervan worden geïdentificeerd met de houthakker Wu Gang en met het Jadekonijn, bewoners van het maanpaleis in de Chinese mythe; soms zoekt men een derde, die van de godin Chang’e. Vanaf hier wijst de audiogids aan waar die figuren zich in het plafond verbergen.
Het plafond dat het Chinese klimmen opende
Uitkijkplatform onder de boog
Samenvatting van deze stop
Vanaf het uitkijkplatform onder de boog leest het plafond als een ondersteboven gedraaide wand. Erlangs lopen routes met boorhaken, zoals Moonwalker, Over the Moon of Lunar Tick, en vaak hangen er klimmers onder het gewelf. Hier begon het klimmen op natuurlijk gesteente in China: in 1990, volgens de meeste bronnen, al geven andere 1991 of 1992, boorden Todd Skinner en Sam Lightner Jr. de eerste sportroute van het land. De beroemdste is Moonwalker, een 7c van zo’n 20 meter, geopend door Skinner, die langs de onderzijde van de boog loopt, hangend aan sinterlagen en gaten, tot een derde grot bij de sluitsteen.
De verhouding tussen de berg en zijn klimmers is niet rustig geweest. Toen de toegang begin jaren 2000 privé en betaald werd, glipten velen zonder kaartje naar binnen en werd het klimmen voor het eerst verboden; later haalden de eigenaars van het park bij de meeste routes de eerste boorhaken weg. In het eerste halfjaar van 2017 keerde het verbod terug, nadat een stuk rots op dit platform bijna een bewaker op het hoofd had getroffen, en in die jaren werd alleen geklommen tijdens het jaarlijkse klimfestival van Yangshuo, eind oktober. Eind 2019 hief de nieuwe concessiehouder het op na overleg met de Yangshuo Climbers’ Association, in ruil voor een jaarlijkse controle van de routes, betaald uit de verplichte klimverzekering.
Onder het plafond blijft ook een ritueel bestaan. Wie Moonwalker met succes klimt, sluit de route af met de ‘Moon Swing’, de maanschommel: een enorme slinger die de opening van de boog van kant tot kant doorkruist, als de klepel van een reusachtige klok. Bij de laatste halte legt de audiogids uit hoe die slinger wordt voorbereid en waarom het geen ongeluk is, maar een viering.
